همايش ايران و حقوق بين الملل/برگزاري اولين پيش نشست همايش ملي ايران و حقوق بين الملل

نخستين پيش نشست همايش ملي "ايران و حقوق بين الملل: صلح و امنيت منطقه اي" روز دوشنبه 23 فروردين، در دانشکده روابط بين الملل وزارت امور خارجه برگزار گرديد. اين نشست با موضوع حقوق بين الملل و سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران و با حضور رييس، استادان و دانشجويان دانشکده روابط بين الملل، مسئولان همايش و پژوهشگران حوزه حقوق بين المللمنعقد گرديد.
در ابتداي اين جلسه، آقاي دکتر شيخ الاسلامي، رييس دانشکده در سخناني، ضمن خوش آمد گويي به مهمانان، با اشاره به برگزاري همايش ملي ايران و حقوق بين الملل در 19 آبان ماه سال جاري در دانشگاه قم، موضوع مناسبات حقوق بين الملل و سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران را يکي از مهمترين زمينه هاي پژوهش و تحقيق دانست. وي ابراز اميدواري کرد تا برگزاري پيش نشست هاي اين همايش ملي، به افزايش کيفيت و تعميق سطح علمي آن کمک کند. آقاي دکتر دهشيري، معاون همکاري هاي علمي وبين المللي دانشکده نيز ضمن تشکر از حضور مهمانان و اساتيد در اين جلسه، توضيحاتي اجمالي در رابطه با نخستين پيش نشست همايش بيان داشت. در ادامه جلسه آقاي دکتر فضايلي، دبير علمي همايش نيز در سخناني، ضمن تشکر از دانشکده روابط بين الملل براي ميزباني نخستين پيش نشست همايش، توضيحاتي در رابطه با اهداف و برنامه هاي همايش ملي ايران و حقوق بين الملل ارائه نمود و از اساتيد دانشکده براي نگارش مقالات علمي و ايراد سخنراني در همايش دعوت به عمل آورد.
سپس آقاي دکتر ممتاز، استاد حقوق بين الملل دانشکده روابط بين الملل نيز ضمن استقبال از برگزاري چنين همايش هايي، مهمترين مسئله امروز حقوق بين الملل را برقراري توزان بين حقوق فرد و حقوق حاکميت دانست. وي با اشاره به اينکه در قرون گذشته مفهومي تحت عنوان حقوق بشر وجود نداشت، اظهار داشت، بعد از پايان جنگ جهاني دوم، رويکرد حقوق بشري به تدريج تقويت شد و رفته رفته اين حقوق حاکميت تحت الشعاع مفهوم حقوق بشر قرار گرفت. دکتر ممتاز با اشاره به مهاجرت گسترده از سوريه به ساير کشورها از جمله کشورهاي اروپايي، اضافه کرد اين مهاجرت سبب شد تا دولت ها به خود بيايند و به منظور تحکيم امنيت خود، تمهيداتي را در نظر بگيرند که در تناقض با اصول مسلم حقوق بشري است. وي قرارداد اخير ترکيه با اتحاديه اروپا را نمونه اي از اين تمهيدات دانست. استاد مبرز حقوق بين الملل در ادامه با اشاره به اينکه توجه صرف به حقوق بشر، به حاکميت صدمه مي زند، بر ضرورت برقراري توازن بين دو رويکرد حقوق فرد و حقوق حاکميت تأکيد کرد.

بعد از افتتاحيه جلسه، آقاي دکتر اميرساعد وکيل، استاديار حقوق بين الملل دانشکده، سخنراني خود را با موضوع" جايگاه حقوق بشر در سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران" ارائه نمود. وي با اشاره به اهميت حقوق بشر در سياست خارجي، نسبي گرايي فرهنگي را يکي از رويکردهاي جمهوري اسلامي ايران در زمينه تعاملات حقوق بشري در عرصه بين المللي دانست. بر اين اساس، جمهوري اسلامي آن دسته از اصول و اسناد حقوق بشري را که با معيارهاي ديني و ملي خود مطابق است، مي پذيرد.
در ادامه جلسه، آقاي دکتر سيد حسين سادات ميداني نيز سخنراني خود را با موضوع "جايگاه موافقتنامه هاي بين المللي در سياست خارجي ايران" ارائه نمود. وي با اشاره به الزامات و اقتضائات موافقت نامه هاي بين المللي، اظهار داشت بعضاً نگاه هاي صرفا داخلي نسبت به اين موافقت نامه ها روند تصويب آنها را با مشکل مواجه مي سازد. دکتر سادات ميداني برجام را به عنوان يک موافقت نامه مهم بين المللي مورد توجه قرار داد و برخي از چالش هاي پيش روي آن در حقوق داخلي را بررسي کرد.
سومين سخنران جلسه، آقاي دکتر سجاد سلطان زاده در سخنراني خود با موضوع " سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران و حقوق سرمايه گذاري"، با اشاره به جايگاه حقوق بين الملل اقتصادي در سياست خارجي، مهمترين انگاره هاي موجود در اين رابطه را برشمرد و اظهار داشت: بايد وزارت امور خارجه در کنار رسالت سياست و امنيت، اقتصاد را در اولويت دستگاه ديپلماسي قرار دهد. همچنين وزارت امور خارجه بايد ازکارويژه هماهنگي بين دستگاههاي متولي اقتصاد در چارچوب ديپلماسي اقتصادي برخوردار باشد.وي در ادامه اظهار داشت: شايسته است مشارکت قابل توجهي از سوي جمهوري اسلامي ايران در رابطه با هنجارسازي هاي اقتصادي صورت گيرد و فعاليت هايي که در نهادها و ارگان هاي ذيربط اقتصادي صورت گرفته، در سياست خارجي انعکاس يابد. وي در پايان ابراز اميدواري کرد در دوره پسابرجام، مسائل اقتصادي بيش از پيش در زمره اولويت هاي سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران قرار گيرد.
در ادامه جلسه، آقاي دکتر شريفي طرازکوهي، استاد حقوق دانشکده روابط بين الملل سخنراني خود را با موضوع " سياست خارجي در پرتو دکترين هاي جديد حقوق بين الملل با تأکيد بر سند چشم انداز 1404 جمهوري اسلامي ايران" ارائه نمود. وي مهمترين گفتمان هاي شکل گرفته پس از تشکيل سازمان ملل را، گفتمان صلح و امنيت بين المللي، حقوق بشر و حقوق بشردوستانه و خلع سلاح و کنترل تسليحات دانست. دکتر شريفي طرازکوهي همچنين دکترين امنيت انساني و دکترين مسئوليت حمايت را نيز از جمله مهمترين دکترين هاي حقوق بين الملل دانست که تأثيرات شگرفي بر سياست داخلي و سياست خارجي بر جاي گذاشته و مرز ميان سياست داخلي و سياست خارجي را که در گذشته بر اساس منطق واقع گرايي سنتي بسيار اهميت داشت، تا حدود زيادي از ميان برداشته است. وي در پايان سخنان خود با اشاره به متن سند چشم انداز 1404 جمهوري اسلامي که توسط مقام معظم رهبري ابلاغ شده، تعامل سازنده و مؤثر با جهان بر اساس اصول عزت، حکمت و مصلحت را مستلزم توجه به تحولات حقوق بين الملل و دکترين هاي موجود دانست.
آخرين سخنران اين جلسه آقاي دکتر موسي زاده، معاون آموزشي و دانشيار حقوق بين الملل دانشکده روابط بين الملل بود که سخنراني خود را با موضوع "ديپلماسي عمومي و حقوق بين الملل" ارائه نمود. دکتر موسي زاده با طرح دو سؤال در رابطه با نسبت ديپلماسي عمومي و حقوق بين الملل، سخنراني خود را آغاز کرد. آيا ديپلماسي عمومي چارچوب قانوني دارد يا خير؟ دکتر موسي زاده در پاسخ به اين سؤال، بيان داشت به نظر مي رسد ديپلماسي عمومي زماني کارآيي دارد که اصل عدم مداخله در امور داخلي کشورها در حقوق بين الملل ناديده گرفته مي شود. سؤال دوم اين است که دولت ها از حقوق بين الملل چه استفاده هايي براي ديپلماسي عمومي خود مي کنند؟ دکتر موسي زاده در پاسخ به اين سؤال، اظهار داشت دولت ها با مشارکت در نهادها و روندهاي بين المللي و با پيوستن به معاهدات بين المللي تلاش مي کنند تا تصوير ملي مناسبي را از خود ترسيم کنند و گاه با تطهير خود از جرايم بين المللي ديپلماسي عمومي خود را تقويت کنند.

سپس جناب آقاي دکتر ممتاز با اظهار اينکه حقوق بين الملل بايد سکوي پرتاب باشد اظهار داشت: حقوق بين الملل به حقوق قراردادي محدود نمي شود بلکهبا توجه به نقش عرف در قواعد حقوق بين الملل بايد بيش از گذشته به حقوق بين الملل عرفي توجه شود.
در پايان دکتر شيخ الاسلامي ضمن تشکر از مباحث ارزنده مطرح شده در نشست بر لزوم ديالوگ فزاينده بين استادان حقوق بين الملل، روابط بين الملل و مطالعات منطقه اي در باره موضوعات منطقه اي و جهاني تاکيد کرد. وي همچنين لزوم هم انديشي در باره شيوه هاي تاثيرگذاري فعالتر جمهوري اسلامي ايران در فرايند تکوين عرف بين المللي و تدوين حقوق بين الملل عرفي تاکيد کرد.

1395/1/28 شنبه